پرتو- دهخدا در امثال و حکم مثل های ایرانی را جمع آوری کرده است. در زیر نمونه هایی از این امثال را می خوانیم:

 يکشنبه، ۱۹ خرداد ۱۳۹۸
 0
نسخه قابل چاپ
ضرب المثل، جانی که به زر توان خرید ارزان است

 جان نکنده به تن است.
به توبیخ به کاهلان و تن آسانان گویند و از آن
این خواهند چون کارکردن از قوت بدن بکاهد کاهل از
آن رو از کار تن زند.

 


جانوری که از سرکه خیزد اندر هر چه افتد بمیرد.(کشف المحجوب)
نظیر:
زراه آکه نبودم همچو گمراه
چو کرم سک ز طعم شهد ناگاه.   (ویس و رامین)
همچو کرم سرکه نا آگه ز شیرین انگبین
بیخرد چون کرم پیله جان خود سازد هدر. (ناصر خسرو)

 


جانی که به زر توان خرید ارزان است
( ترکی به رخ درد مرا درمان است
او را دل من همیشه در فرمان است
بخریده امش بزر به صد جان ارزد...)  (شاه کبود جامه)

 


جاه است و قدر و منفعه آنرا که طمع نه
عز است و صدر و مرتبه آنرا که آز نیست
تا پاک کردم از دل زرنگار حرص و طمع
زی هر دری که روی نهم در فراز نیست... ( خسروانی)

 

 

 

*برگرفته از: امثال و حکم دهخدا

*گردآوری: سوسن بیانی