پرتو-بستن پیشبند به عنوان لباس رزم شاید یادآور همان پیشبند آهنگر عیار، کاوه باشد.

 دوشنبه، ۰۳ تير ۱۳۹۸
 0
نسخه قابل چاپ
آداب عیاری

همانند تمامی سازمان ها و نهادها اجتماعی و نظامی، عیاران نیز دارای آیین و آداب و رسوم ویژه خود بودند.مطالعه کتاب هایی موسوم به «فتوت نامه»  و برخی حکایات و داستان های حماسی همانند داستان ایرانی «سمک عیار» ما را با آداب و رسوم و نوع لباس و چگونگی آموزش های نظامی و طریقه رزم و زندگی عیاران آشنا می کند.
عیاران دارای لباس های مشخص و یک شکلی بودند. مهم ترین لباس آنان پیشبندی به نام فوطه و سراویل یا شلوار بود. باید توجه شود که رسم پوشیدن شلوار به ایرانیان و سواران بازمی گردد. بستن پیشبند به عنوان لباس رزم شاید یادآور همان پیشبند آهنگر عیار، کاوه باشد. پوشیدن این دو قطعه لباس برای کسانی که وارد جرگه عیاران می شدند، ضروری بود همانگونه که خلیفه ناصرالدین الله با پوشیدن شلوار و بستن پیشبند و خواندن خطبه خاص به کسوت عیاران درآمد.

علاوه بر موارد فوق اهل فتوت تاج های رنگارنگی نیز بر سر می گذاشتند که این مجموعه لباس به نام «لباس الفتوت» نامیده می شد. عیاران ظاهر و صورت خود را نیز با روش های خاصی  می آراستندکه در کتاب سمک عیار کاملاً به این مساله توجه شده است.

همچنین آنان هنگام برخورد با دیگر عیاران و مردم عادی از کلمات و عباراتی استفاده می کردند که نشانه آرمان و روش آنان در زندگی بود. شباهت برخی از این عبارات با آنچه در برخی از اندرزنامه های دوره ساسانی آمده، بسیار جالب توجه و نشان دهنده ریشه های باستانی این آیین است. از آن جمله است عباراتی مانند هاون شکیبایی یا  دارایی تندرستی.

عیاران همواره کوله ای به همراه داشتند که ضروری ترین لوازم مورد نیاز آنان در آن کوله جای داشت. بعدها این وسایل و ابزار یا حداقل برخی از مهم ترین آنان را به عنوان ضروری ترین سلاح گروه فدائیان اسماعیلیه می توانیم بیابیم. 

اولین چوب دست است. این چوب دست ها سوراخی در میان شان داشتند که نامه های سری و زر و سیم و پول را در آن مخفی می کردند. خنجر و کارد و شمشیر نیز از وسایل لازم عیاران بود. آنان خنجرها و کاردهای مختلفی داشتند. خنجری برای نقب زدن، خنجری برای بریدن بندها و خیمه ها، خنجری برای دفاع. دیگر وسایل همراه عیاران که همواره در کوله یا خورجین آنان یافت می شد وعبارت بود از : انبر، سوهان، قیچی، کلنک، شیشه، دستمال، شال، افزار موسیقی، جاتمه نمدی، کیسه دارو، غذای راه، فلاخن، سنگ ریزه و کلان، پاتاوه، لباس زنانه و مردانه، ریش و وسایل برای تغییر چهره و برخی وسایل دیگر که به نام ساز شبرو یا سلاح و« یراق عیاران» نامیده می شد.

در کتاب سمک عیار و داراب نامه و امیر حمزه اشاره بسیار آشکار به استفاده عیاران از انواع داروها شده است. آنان از این داروها که به نام های شبپرک، پروانه عیاری، حقه عیاری و نمک آش دردمندان از آنها یاد شده برای بیهوش کردن دشمنان  استفاده می کردند. معمولاً عیاران این داروها را در بند کمر یا پشت گوش شان پنهان می کردند.

 

 

 

*برگرفته از: آکاایران

*گرد آوری: سوسن بیانی