پرتو- جرم افترا وقتی صورت می‌گیرد که نسبت‎دهنده افترا، جرمی که برخلاف حقیقت و واقعیت است به دیگری نسبت دهد، بدون آن که قادر به اثبات آن باشد.

 پنجشنبه، ۱۴ شهريور ۱۳۹۸
 0
نسخه قابل چاپ
عواقب افترا و تهمت زدن به دیگران

افترا در لغت به معنی دروغ بستن و بهتان زدن است. و افترا زدن و تهمت به دیگران در اصطلاح حقوقی عبارت است از این که شخصی عمل مجرمانه‎ای را که برخلاف حقیقت و واقعیت است به دیگری نسبت دهد، بدون آن که قادر به اثبات آن باشد.

افترا بر دو نوع است قولی و فعلی

تهمت و افترای قولی، نسبت دادن جرمی به دیگران به صورت لفظی یا از طریق رسانه‌ها، نامه‌ها، روزنامه، تصویرهای گرافیکی،صدای ضبط شده، پخش رادیو و تلویزیون، ایمیل و موارد مشابه.
تهمت و افترای عملی نیز وقتی صورت می‌گیرد که تهمت‎زننده به قصد متهم کردن افراد، وسایل جرم را در منزل، جیب یا محل کار شخصی قرار دهد؛ به‌گونه‌ای که وجود آن وسایل موجبات تعقیب جزایی فرد را فراهم کند.
یک تفاوت اساسی که بین افترای قولی و فعلی وجود دارد، این است که در افترای شفاهی شاکی باید آسیب‌هایی را که به اعتبار و آبروی او وارد شده است اثبات کند، زیرا این آسیب‌ها پایدار و مستدل نیست. اما هنگامی که شخص مورد افترای رسانه‌ای قرار می‌گیرد، آسیب‌های وارد شده به اعتبار او وارد شده و پایدار هستند، دادگاه باید حکم آن‌ها را صادر کند، بدون اینکه نیاز به اثبات این آسیب‌ها باشد.

افترا

انتشار، از شرایط تحقق تهمت
نکته قابل توجه در جرم افترا، انتشار آن است. در واقع اگر کسی متنی حاوی انتساب جرمی به دیگران را تهیه کند و نزد خود نگه دارد یا مانع انتشار آن شود، مرتکب جرم افترا نشده است. نکته قابل توجه دیگر در جرم افترا این است که افترا وقتی صورت می‌گیرد که نسبت‎دهنده افترا، جرمی را که خلاف حقیقت و واقعیت است به دیگری نسبت دهد، بدون آن که قادر به اثبات آن باشد. طبق قانون، عملی که نسبت داده است باید جرم تلقی شود. بنابراین نسبت دادن اعمالی که در قانون جرم نیستند، افترا تلقی نمی‌شود .

مجازات جرم افترا چیست؟
با توجه به متن صریح قانون مجازات اسلامی و موادی که درخصوص جرم افترا وضع شده، «هرکس آگاهانه و به طور عمد و به قصد متهم کردن دیگری وسایل جرم یا اشیایی را بدون اطلاع آن شخص در منزل یا محل کسب یا جیب یا اشیایی که متعلق به او است، قرار دهد یا مخفی کند یا به نحوی متعلق به او نشان دهد و در اثر این عمل شخص مذکور تحت تعقیب واقع شود، پس از صدور قرار منع تعقیب یا اعلام برائت قطعی آن شخص، مرتکب به حبس از 6 ماه تا سه سال یا تا 74 ضربه شلاق محکوم می‌شود.»

چنانچه جرم افترا اثبات شود و در واقع تهمت‎زننده نتواند ادعای نسبت داده‌شده را ثابت کند، قانون برای وی مجازات پیش‌بینی کرده است. قانون مجازات اسلامی در افترای قولی ـ به جز در موارد تهمت‌های ناموسی که موجب مجازات حد است – برای مفتری حبس از یک ماه تا یک سال یا تا 74 ضربه شلاق پیش‌بینی کرده است. مجازات افترای عملی نیز حبس از 6 ماه تا 3 سال یا تا 74 ضربه شلاق است.

افترا

موارد تحقق جرم افترا:
تهمت‎زننده جرمی را به صورت صریح و واضح به دیگری نسبت دهد.
آن جرم امری پوچ و غیرواقع بوده، یعنی ساخته تخیلات ذهن تهمت‎زننده باشد.
نسبت‎دهنده تهمت با انگیزه ضرر زدن و هتک حیثیت آن جرم را به غیر نسبت دهد.
نسبت‌دهنده تهمت نتواند درستی موضوعی را که به دیگری نسبت داده است، در مراجع قضایی ثابت کند.
شایان ذکر است اگر کسی از روی عصبانیت و ناراحتی به دیگری بگوید «دزد» یا «کلاهبردار» موضوع توهین است؛ نه افترا.


مطالب مرتبط